دندان ترک خورده: روکش، درمان ریشه یا کشیدن دندان؟ چگونه تصمیم می گیریم

به شما گفته شده است که دندان شما ترک خورده است. حالا سؤال سخت تر مطرح می شود: در مورد آن چه باید بکنم؟

پاسخ کاملاً به چند عامل بستگی دارد: نوع ترک دندان شما، عمق آن و اینکه آیا عصب داخل دندان درگیر ترک شده است یا خیر. ترک دندانی که در یک بیمار به روکش ساده نیاز دارد، ممکن است در بیمار دیگری به درمان ریشه – یا در بیمار سوم کشیدن دندان – نیاز داشته باشد.

من هر روز دندان های ترک خورده را در مطب خود معاینه می کنم. در اینجا چارچوب تصمیم گیری که من در واقع استفاده می کنم، آمده است.

۵ نوع ترک – و آنچه هر کدام نیاز دارند

همه ترک ها یکسان نیستند. نوع ترک تعیین می کند که آیا دندان شما به روکش، درمان ریشه یا کشیدن دندان نیاز دارد. در اینجا به تفکیک از ساده ترین تا جدی ترین موارد آمده است:

ترک های ریز – نیازی به درمان نیست

چگونه است؟ ترک های ریز و سطحی فقط در مینای بیرونی. با دقت به دندان های جلوی هر فرد بزرگسالی نگاه کنید، آنها را خواهید دید.

علائم: هیچ علامتی وجود ندارد. این ترک ها درد ندارند و مشکلی ایجاد نمی کنند.

درمان: هیچ درمانی نیاز ندارند. ترک های ریز جنبه زیبایی دارند و کاملاً بی ضرر هستند. اگر دندانپزشک به آنها اشاره کرد، نگران نباشید.

شکستگی کاسپ – فقط تاج

چگونه است؟ تکه ای از سطح جونده دندان، معمولاً در اطراف یک پرکردگی بزرگ موجود، جدا می شود. ترک به عصب نمی رسد.

علائم: حساسیت به دما، ناراحتی هنگام جویدن در سمت همان دندان. معمولاً یک لحظه واضح “یه چیزی شکست” وجود دارد.

درمان: روکش. روکش دندان، بخش باقی مانده از دندان را در کنار هم نگه می دارد و از گسترش ترک جلوگیری می کند. نیازی به درمان ریشه نیست زیرا عصب درگیر نیست.

پیش آگهی: عالی. دندان باید به اندازه یک دندان روکش دار معمولی دوام بیاورد.

هزینه: ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ دلار برای روکش (که توسط دندانپزشک عمومی شما قرار داده می شود).

دندان ترک خورده – روکش یا درمان ریشه یا روکش؟

تشخیص درمان در این مورد دشوار است – و شایع ترین نوع آن که ما مشاهده می کنیم.

چگونه است؟ ترکی که از سطح جونده شروع می شود و به سمت پایین به سمت ریشه امتداد می یابد. ممکن است به عصب رسیده باشد یا نرسیده باشد. عمق ترک، درمان را تعیین می کند.

علائم: درد شدید هنگام گاز گرفتن (بخصوص هنگام رها کردن)، حساسیت به دما که می آید و می رود، دردی که تشخیص محل آن دشوار است. صدای کلاسیک “صاعقه”.

درمان به عمق ترک بستگی دارد:

در صورتی که ترک بالای عصب باشد: فقط روکش نیاز است. اگر بتوانیم با میکروسکوپ تأیید کنیم که ترک به پالپ نرسیده است، روکش می تواند از پیشرفت ترک جلوگیری کند. عصب زنده و سالم می ماند.

در صورتی که ترک به عصب رسیده باشد: درمان ریشه همراه با روکش دندان نیاز است. هنگامی که ترک به محفظه پالپ گسترش می یابد، عصب ملتهب و عفونی می شود. درمان ریشه، عصب آسیب دیده را از بین می برد و پس از آن، روکش دندان، بخش باقی مانده از دندان را در کنار هم نگه می دارد.

پیش آگهی: اگر زود تشخیص داده شود، خوب تا عالی است. عامل کلیدی این است که ترک تا چه عمقی از ریشه گسترش یافته است. ترکی که در قسمت تاج باقی می ماند، پیش آگهی بسیار بهتری نسبت به ترکی دارد که تا قسمت ریشه گسترش می یابد.

هزینه: فقط روکش: ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ دلار. درمان ریشه و روکش ۲۱۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار.

زمان بندی مهم است.

یک دندان ترک خورده که امروز فقط به یک روکش نیاز دارد، در صورت گسترش ترک، ممکن است ماه آینده به درمان ریشه نیاز داشته باشد. و دندانی که امروز می توانیم با درمان ریشه نجات دهیم، اگر خیلی صبر کنیم، ممکن است غیرقابل نجات باشد. با یک دندان ترک خورده علامت دار زمان را از دست ندهید.

دندان ترک خورده – احتمال نجات اندک یا نیاز به کشیدن

چگونه است؟ دندان ترک خورده ای که هرگز درمان نشده است و ترک در تمام قسمت ها پخش شده و دندان را به دو بخش مجزا تقسیم کرده است.

علائم: درد واضح، تورم احتمالی، مشکل در گاز گرفتن. اغلب یک اتفاق دراماتیک – دندان به معنای واقعی کلمه از هم جدا می شود.

درمان:

احتمال نجات اندک (نادر): اگر شکاف فقط شامل یک ریشه از یک دندان مولر چند ریشه ای باشد، گاهی اوقات می توان ریشه آسیب دیده را برداشت و بقیه را نجات داد. به این عمل همیسکسیون می گویند. این کار به درمان ریشه در قسمت باقی مانده نیاز دارد.

کشیدن دندان (شایع تر): اگر شکاف، دندان را به گونه ای تقسیم کند که هیچ ساختار قابل ترمیمی باقی نماند، کشیدن دندان تنها گزینه است. جایگزینی با ایمپلنت یا بریج در پی دارد.

پیش آگهی: برای کل دندان بد است. این یک نتیجه قابل پیشگیری است – این اتفاق زمانی رخ می دهد که وقتی دندان ترک خورده به موقع درمان نشود.

شکستگی عمودی ریشه – کشیدن دندان

چگونه است؟ ترکی که از ریشه شروع می شود و به سمت بالا حرکت می کند. این نوع ترک ها موذی هستند – اغلب در دندان هایی ایجاد می شوند که قبلاً درمان ریشه روی آنها انجام شده است، گاهی اوقات سال ها بعد اتفاق می افتد.

علائم: درد مزمن درجه پایین، تورم موضعی، یک حفره باریک عمیق در یک سمت دندان. می تواند دردی شبیه یک درمان ریشه ناموفق یا بیماری پریودنتال داشته باشد.

درمان: کشیدن دندان. شکستگی عمودی ریشه قابل ترمیم نیست. ترک به عنوان یک بزرگراه دائمی برای باکتری ها عمل می کند و هیچ درمان مجدد یا جراحی آن را برطرف نمی کند.

پیش آگهی: دندان قابل نجات نیست. خبر خوب: این مشکل را می توان با تصویربرداری سه بعدی CBCT و بررسی میکروسکوپی قبل از انجام هرگونه درمان، به طور قطعی تشخیص داد.

هزینه: کشیدن دندان (200 تا 600 دلار)، در صورت نیاز به ایمپلنت (4000 تا 6000 دلار یا بیشتر) یا بریج (2500 تا 5000 دلار) هزینه های دیگر افزوده می شوند.

ماتریس تصمیم گیری

نوع ترک	درمان	درمان ریشه؟	پیش آگهی	هزینه تقریبی
خطوط ترک خوردگی	ندارد	خیر	ناموجود	0 دلار
کاسپ شکسته	روکش	خیر	عالی	1200 تا 1800 دلار
دندان ترک خورده (کم عمق)	روکش	خیر	خیلی خوب	1200 تا 1800 دلار
دندان ترک خورده (عمیق)	درمان ریشه و روکش	بله	خوب	2100 تا 3500 دلار
دندان دو نیم شده	کشیدن (یا به ندرت جراحی با تقسیم به دو نیمه)	گاهی اوقات	ضعیف	4000 تا 6000 دلار به بالا با ایمپلنت
شکستگی عمودی ریشه دندان	کشیدن	خیر	قابل نجات نیست	4000 تا 6000 دلار به بالا با ایمپلنت

چرا تشخیص همه چیز است؟

مشکل دندان های ترک خورده این است: شما نمی توانید بدون دانستن عمق ترک، درمان را تعیین کنید. و بدون ابزار مناسب نمی توانید عمق ترک را تعیین کنید.

یک دندانپزشک عمومی که با نور استاندارد به دندان شما نگاه می کند، ممکن است ترک را روی سطح ببیند اما نمی تواند به شما بگوید که چقدر عمق دارد. یک عکس رادیولوژی استاندارد، اکثر ترک ها را نشان نمی دهد. بنابراین ممکن است به شما گفته شود که “ترک خورده، به روکش نیاز دارید” در حالی که واقعاً به درمان ریشه نیاز دارید – یا به شما گفته شود که “باید کشیده شود” در حالی که واقعاً قابل نجات است.

آنچه یک ارزیابی تخصصی نشان می دهد

در مطب ما، از سه ابزار استفاده می کنیم که تشخیص را به طور کامل تغییر می دهند:

• تصویربرداری سه بعدی CBCT دندان را از هر زاویه ای نشان می دهد. ما می توانیم شکستگی های ریشه، میزان هرگونه عفونت و الگوهای تحلیل استخوان را که نشان می دهد ترک به کجا می رود، مشاهده کنیم. این روش تشخیص برای نشان دادن ویژگی های همه ترک ها کارآمد نیست، اما چیزهایی را ثبت می کند که داخل عکس رادیوگرافی استاندارد با اشعه ایکس کاملاً دور از چشم باقی می مانند.
• میکروسکوپ جراحی با بزرگنمایی 20 برابر این امکان را برای ما فراهم می کند تا مستقیماً خطوط ترک را روی سطح دندان و داخل سیستم کانال تجسم کنیم. می توانیم یک ترک را ردیابی کنیم و دقیقاً ببینم که کجا تمام می شود. این مهمترین ابزار برای تشخیص ترک دندان است.
• آزمایش بایت، کاسپ درگیر را جدا می کند. با گاز گرفتن یک وسیله کوچک روی یک کاسپ، می توان مشخص کرد که کدام قسمت از دندان ترک خورده است و علائم را به صورت کنترل شده بازتولید کرد.

به همین دلیل است که ترک خوردگی دندان یک مشکل اندودانتیک است. تشخیص آن به تجهیزات تخصصی نیاز دارد. بدون میکروسکوپ و CBCT، شما در مورد درمان حدس می زنید – و حدس اشتباه به معنای درمان بیش از حد (درمان ریشه یا کشیدن دندان در زمانی که روکش کافی است) یا درمان ناکافی (روکش دندان در زمانی که به روکش نیاز داشتید) است.

اگر مطمئن نباشم که دندانم ترک خورده است چه؟

درد دندان ترک خورده مشخص اما گیج کننده است. می آید و می رود. تشخیص دقیق آن دشوار است. بعضی روزها خوب است. در اینجا علائمی را آورده ایم که باعث می شوند به ترک شک کنیم:

• درد شدید هنگام رها کردن بایت (نه هنگام گاز گرفتن)
• حساسیت به دما که کوتاه است – یک درد سریع، نه درد طولانی
• درد موضعی – وقتی روی یک سمت گاز می گیرید، اما از طرف دیگر نه
• علائمی که به تدریج شروع شده و به آرامی بدتر می شوند
• دندان دارای یک پرکردگی بزرگ موجود است (که ساختار باقی مانده را تضعیف می کند)

در صورتی که هر یک از این موارد آشنا به نظر می رسند، دندان ترک خورده باید در فهرست باشد. و تنها راه برای اطمینان، ارزیابی تخصصی است.

نکته آخر

همه دندان های ترک خورده به درمان یکسانی نیاز ندارند.

یک ترک سطحی ممکن است به هیچ چیز نیاز نداشته باشد. شکستگی کاسپ به روکش نیاز دارد. یک ترک عمیق به درمان ریشه همراه با روکش دندان نیاز دارد. یک دندان دو نیم شده یا شکستگی ریشه به کشیدن نیاز دارد. درمان کاملاً به عمق و جهت ترک بستگی دارد – و تعیین آن به میکروسکوپ و تصویربرداری سه بعدی نیاز دارد.

مهمترین کاری که می توانید انجام دهید این است که زود معاینه شوید. هر چه زودتر ترک تشخیص داده شود، گزینه های درمانی، محافظه کارانه تر (و ارزان تر) هستند.

فکر می کنید ممکن است دندان ترک خورده داشته باشید؟

اگر درد دندان غیرقابل توضیحی دارید – بخصوص از نوعی که با گاز گرفتن می آید و می رود – می توانیم بفهمیم چه اتفاقی می افتد. معاینه دندان ترک خورده شامل تصویربرداری سه بعدی CBCT و معاینه میکروسکوپی است. شما دقیقاً می دانید که ترک چگونه به نظر می رسد و گزینه های درمانی شما چه چیزهایی هستند.

برای تعیین وقت مشاوره از مطب ما تماس بگیرید. قرار ملاقات های اورژانسی در همان روز برای بیمارانی که درد دارند در دسترس است.